Toelichting bij de stambomen Duijf - Duijff 

 

 

    Startpagina

    Aantal naamgenoten

    Verschillende takken

    Eerste vermeldingen

    Herkomst naam

    Puntjes op de ij?

    Privacy

    Bronnen

    Gastenboek

    Gezinsformulier


 
 

Herkomst van familienamen

De ontwikkeling van vaste achternamen is geleidelijk verlopen. In de Zuidelijke Nederlanden zijn er al vanaf de 13de eeuw namen die van vader op zoon/dochter worden overgedragen. In het Noorden is het gewest Holland het eerst met het aannemen van vaste geslachtsnamen: de ontwikkeling komt er op gang in de 16de en 17de eeuw. De noordelijke provincies Friesland, Groningen en Drenthe bereiken pas in de 18de en 19de eeuw hetzelfde peil als Holland.

Onze familienamen zijn officieel vastgelegd in de Franse tijd met de invoering van de Burgerlijke Stand: in België en delen van Zuid-Nederland gebeurde dat in 1795, in de rest van Nederland in 1811.
Teruggaand in de tijd zijn veel namen verbasterd, dit gebeurde vaak met namen van buitenlandse herkomst. Ook de schrijfwijze (c/k/ck of y/ij) veranderde nogal eens.
De ontstaanswijze van familienamen is vaak moeilijk te achterhalen.
De naamsverklaringen in de Nederlandse Familienamenbank berusten voor een deel op veronderstellingen (http://www.meertens.knaw.nl/nfb/).

Mogelijke verklaringen voor de herkomst van de naam

In de archieven is geen aanduiding aangetroffen omtrent de herkomst of betekenis van de familienaam Duijf. De Familienamenbank geeft als mogelijke verklaringen: afstammingsnaam, herkomstnaam of beroepsnaam.

Familienamen worden in vier groepen ingedeeld:

1. Afstammingsnaam
Duidt een afstammingsrelatie aan: toevoeging van de voornaam van de vader = patroniem, van de moeder = metroniem. Deze namen zijn op een geven moment “versteend”, vaak bij de invoering van de Burgerlijke Stand.
Denk aan namen als: Pietersen, Hendriks, Alberts.

Volgens het Meertensinstituut kan onze familienaam een afstammingsnaam zijn. De voornaam Duif of Duijf kwam in Friesland en Noord-Holland veel voor (afgeleid van Douwe), evenals de vrouwennaam Duijfje. In Zaandam trouwde in 1819 zelfs een Duijfje Duijf. Ook Limburg kent de voornaam Douve/Dove/Duive=Duif.
Dit is de meest waarschijnlijke verklaring.

2. Herkomstnaam
Bevatten de naam van een stad, dorp of streek of toponiemen zoals boerderijen, rivieren. Veel van deze namen hebben het voorvoegsel “van”.
Voorbeelden zijn: Van Mechelen, Van Tricht, De Waal.

Is er sprake van ontlening aan een duif-toponiem?
Tussen Nijmegen en Kleve ligt bijv. een gebied met de naam: Die Düffel of Düffelt, ook geschreven als Duyffelt of Duifveld. Dit gebied heet aan het einde van de 9e eeuw (in 892) Duvelovo marca (Düffeler Mark). Ook zijn er gehuchten of hofsteden die Duifhuis heten. Een directe relatie is echter niet te leggen.

3. Beroepsnaam
Deze duiden het beroep of activiteit aan van de eerste naamdrager: Molenaars, Timmermans, Kuiper.
Er zijn ook metonymische beroepsnaam, d.w.z. een naam die verwijst naar een product of een werktuig dat kenmerkend is voor een beroep.

Eventueel kan er rekening mee worden gehouden dat de vogelnaam metonymisch wordt gebruikt: de achternaam Duif als bijnaam voor een duivenfokker (man met de duiven) of iemand die op een landgoed voor duiven moest zorgen.

4. Eigenschapsnaam
Verwijzen naar een opvallende fysieke of psychische eigenschappen van de naamdrager. Bijvoorbeeld: De Groot, De Lange, of De Wilde.
Ook diernamen, waarbij mensen met dieren worden vergeleken, worden tot de groep van de eigenschapsnamen gerekend, bijvoorbeeld: Devos, De Pauw, De Leeuw.

varianten en/of samenstellingen:
Den Duif, Duifs, Den Duijf, Duijff, Duijfjes, Duijfs, Duijve, Duijveman, Duijves, Duijvesz, Duijvis, Duif, Duive, Duiveman, Duiven, Duivenman, Duivens, Duives, Duivis.